Trong thế giới các loài chim, một số loài chim có những khả năng đặc biệt để có thể thích nghi với điều kiện môi trường sống của chúng. Một trong những khả năng đó là nhìn vào ban đêm. Điều gì quyết định khả năng này của chúng, để chúng có thể nhìn rõ vào ban đêm. Dưới đây là những lí giải cho việc một số loài chim có thể nhìn được vào ban đêm và những điều thú vị về con mắt động vật.

Vì sao một số loài chim nhìn rõ được ban đêm?

Vì sao một số loài chim nhìn rõ được ban đêm?

Vì sao một số loài chim nhìn rõ được ban đêm?

Nhìn chung loài chim không nhìn rõ được trong đêm tối, nên xưa nay người ta cho rằng chim là loài động vật "mù vào ban đêm". Điều cần biết là không phải loài chim nào cũng mù vào ban đêm. Cú mèo, vạc, nhạn, vịt tròi, cò đêm là các con vật có thê nhìn rõ trong đêm. Vậy vì sao các loài chim này lại có thế nhìn rõ mọi vật vào ban đêm? 

Để lí giải cho hiện tượng một số loài chim có thể nhìn rõ vào ban đêm ta thấy:

Phần sâu nhất bên trong nhãn câu của loài chim và các động vật cao cấp khác là võng mạc, đó là nơi tiếp nhận sự kích thích của ánh sáng. Võng mạc nhận ánh sáng chiếu vào, sau đó thông qua hệ thần kinh để truyền vào đại não. Trong võng mạc của các loài vật này có loại tế bào hình kim tiếp nhận thứ ánh sáng yếu.

Với loài gà, trong võng mạc có nhiều tê bào hình kim hơn, còn tế bào hình que thì lại ít hơn. Cho nên chúng không nhìn rõ được vào ban đêm. Các loài chim có thể nhìn rõ trong đêm thì trong võng mạc của mắt có rất nhiều tế bào hình que.

Vào mùa thu, một số loài chim nhỏ bay từ Siberi nhờ vào ánh sáng yếu của các ngôi sao mà định hướng bay qua biển để đến Nhật Bản. Có nghĩa là các con chim bay vào ban đêm hoặc nhiều hoặc ít đều có tế bào hình kim nên chúng có thể tiếp tục bay vào ban ngày được.

Trong mắt loài chim quốc, loại tế bào hình kim nhiều hơn loại tế bào hình que một chút, vì vậy một số loài chim  quốc có thế hoạt động vào các đêm có trăng sáng.

Những điều thú vị về con mắt loài vật

1. Mắt 3D

Mắt 3D

Mắt 3D

Mắt loài cú được hoàn thiện một cách đặc biệt để khám phá từng tia sáng yếu nhất, nhờ vậy cú có thể nhìn vật thể ở dạng chi tiết và 3 chiều. Điều này rất có ích cho một loài săn mồi ban đêm như nó...

Do mắt nằm rất gần trán và gần như bất động, nên cú không thể nhìn trộm, nhìn sang bên hay ra sau. Để bù đắp khiếm khuyết này, đầu cú cực kỳ linh hoạt, có thể xoay theo phương nằm ngang và thẳng góc, cung cấp cho cú toàn cảnh 360 độ.

2. Mắt điệu đàng

Mắt điệu đàng

Mắt điệu đàng

Khi ở gần bề mặt nước, để bảo vệ võng mạc khỏi tác hại của ánh sáng, mắt mực nang tự đậy lại chỉ chừa một chút phía trước và phía sau. Trái lại, khi lặn sâu dưới nước, mắt mực lại mở to ra. Nhìn chung, mắt mực hoạt động rất giống với mắt người. Một điều thật lạ đối với động vật khá nguyên thuỷ.

3. Mắt hù dọa

Mắt hù dọa

Mắt hù dọa

Con mắt này không phải đang nhìn một con voi trong thang máy! Đó chỉ là một hình vẽ của loài bướm đêm phô bày ra trên cánh để đánh lừa kẻ thù. Đặt đâu đó trên cánh, trong khi nghỉ ngơi, “mắt” bị che đi. Tuy nhiên, khi có một con chim tham ăn đến gần tìm cách tấn công, bướm đột nhiên giương mắt giả ra. Với một giây chần chừ của chim, bướm có đủ thời gian để biến mất.

4. Mắt thừa

Mắt thừa

Mắt thừa

Loài nhông được trời phú cho những con mắt sắc nhọn và nhạy cảm với màu sắc. Đó là một công cụ tinh vi, có lẽ được thừa hưởng từ tổ tiên ăn thịt, nhưng lại không có công dụng gì! Thật vậy, nhông ăn lá cây để sống và trải qua phần lớn thời gian để nhìn ngắm mọi vật xung quanh. Chúng chỉ nhắm mắt khi ánh nắng mặt trời làm chúng ngứa mắt.

5. Mắt lông và nếp nhăn

Mắt lông và nếp nhăn

Mắt lông và nếp nhăn

Có tác dụng làm chổi quét và kính râm, những sợi lông mi dài có tác dụng bảo vệ mắt voi khỏi bụi bặm và ánh sáng chói chang của đồng cỏ châu Phi. Trong khi đó, những nếp nhăn dầy của da bao quanh mắt lại khác, chúng như miếng bịt mắt ngựa, hạn chế tầm nhìn của voi đối với mặt đất. Dù hiệu năng mắt không cao, nhưng bù lại tai và khứu giác của chúng rất tốt, đủ để chúng dùng vòi tóm được bất kỳ vật gì.

6. Mắt máy ảnh

Mắt máy ảnh

Mắt máy ảnh

Cái nhìn ác độc của cá hồi bạc ẩn giấu những cơ chế tinh vi. Không khác gì một chiếc máy chụp hình tự động, mắt cá có thể điều chỉnh theo ý muốn để thu giữ được mọi hình ảnh xa gần. Nhờ có võng mạc có chức năng như phim màu, chúng có thể nhìn thấy cuộc đời màu hồng, vàng, xanh… và thậm chí trong tia cực tím, tinh xảo hơn con người nhiều!

7. Mắt kính tiềm vọng ngụy trang

Mắt kính tiềm vọng ngụy trang

Mắt kính tiềm vọng ngụy trang

Loài cá tuyết sông thường giấu đôi mắt đẹp vì không muốn để con mồi hay kẻ thù nhận diện. Gần như không nhìn thấy gì ở đáy biển, nhưng nó có một cách săn mồi khá độc đáo: do mắt nằm trên đỉnh đầu, nên có thể phát hiện sự biến đổi cường độ ánh sáng rất tốt. Khi ánh sáng bị che khuất, cá biết ngay có một con vật băng qua. Như thế, chỉ cần há miệng là nó có thể nuốt sống được con mồi.

8. Mắt lác nhưng tinh xảo

Mắt lác nhưng tinh xảo

Mắt lác nhưng tinh xảo

Tắc kè hoa không bao giờ để vuột mất con mồi, nhờ vào cơ chế “mắt lác” của chúng. Thật vậy, mắt tắc kè luôn hoạt động theo mọi hướng và không bao giờ nhìn về cùng một hướng. Do điều này, con vật luôn nhìn hai hình ảnh cùng lúc, và thu nhận được rất nhiều thông tin. Trên cơ sở đo đạc góc độ ngăn cách hai mắt và sự khác biệt rõ ràng giữa hai hình ảnh, bộ não tắc kè sẽ thực hiện những phép tính và suy ra vị trí chính xác của con mồi. Dĩ nhiên, sau đó tắc kè chỉ việc phóng lên ăn!

9. Mắt radar

Mắt radar

Mắt radar

Những ai lọt vào tầm ngắm của nhện sói thì hãy coi chừng! Thật vậy, loài nhện đêm không bao giờ nhả tơ này thường theo đuổi con mồi đến cùng và nhảy xổ lên. Sáu con mắt nhỏ của nó, như những chiếc đèn chiếu của tháp canh, sẽ phát hiện mọi chuyển động nhỏ nhất và dò xét kỹ con mồi. Những con mắt này được trang bị những chiếc gương phản chiếu có tác dụng khuếch đại ánh sáng, nên có thể nhìn xuyên qua bóng tối. Tuy nhiên, trong 6 mắt, 2 mắt lớn có vai trò chính, bởi ngoài chức năng nhìn, chúng còn dùng để định hướng cho nhện khi di chuyển!