Năm 1930 khi khám phá ra sao Diêm Vương chúng ta đều cho rằng sao Diêm Vương được coi là một hành tinh trong hệ mặt trời. Tuy nhiên theo tiêu chuẩn mới để đánh giá một hành tinh thì sao Diêm Vương đã bị loại khỏi danh sách này.

Vì sao sao Diêm Vương không được coi là hành tinh trong hệ mặt trời?

Sao Diêm Vương (Pluto) được các nhà Thiên văn học phát hiện ra vào năm 1930 và kể từ đó nó được liệt kê là hành tinh thứ 9 trong Hệ Mặt Trời cùng các hành tinh khác như Mặt Trời, Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương. 

Xét về cấu tạo của vũ trụ từ trước đến này chúng ta đều cho rằng sao Diêm Vương được coi là một hành tinh trong hệ mặt trời. Tuy nhiên đến tháng 8/2006 sau cuộc họp của hơn 3000 nhà thiên văn và khoa học thuộc Hiệp hội Thiên văn quốc tế (IAU) tại Praha, CH Séc thì sao Diêm Vương không còn được coi là 1 hành tinh trong hệ mặt trời và được nhắc với cái tên là "hành tinh lùn".

Vì sao sao Diêm Vương không được coi là hành tinh trong hệ mặt trời?

Vì sao sao Diêm Vương không được coi là hành tinh trong hệ mặt trời?

Theo các nhà khoa học thì tiêu chí để một thiên thể được coi là một hành tinh đích thực chỉ khi nó đáp ứng được tất cả các yếu tố sau:

  • Thiên thể phải nằm trong quỹ đạo Mặt Trời và bản thân nó không phải là một ngôi sao.
  • Thiên thể phải có khối lượng đủ lớn để lực hấp dẫn của nó có thể tạo cho nó dạng cân bằng thuỷ tĩnh.(gần như hình cầu).
  • Thiên thể phải có khối lượng vượt trội so với các thiên thể khác quanh vùng quỹ đạo của mình.

Nếu thiên thể chỉ đạt 2 điều kiện đầu thì nó được xếp vào "hành tinh lùn". Nếu thiên thể chỉ thỏa mãn một tiêu chí thì nó được định nghĩa là "thiên thể nhỏ của hệ Mặt Trời".

Sao Diêm Vương - Pluto

Sao Diêm Vương - Pluto

Sao Diêm Vương không đáp ứng được tiêu chí thứ ba, vì quỹ đạo của sao Diêm Vương rất dẹt cắt quỹ đạo Sao Hải Vương, là hành tinh lớn hơn nó nhiều. Vì sao Diêm Vương không thỏa mãn điều kiện thứ ba nên sao Diêm Vương chỉ được coi là "hành tinh lùn" mà không được coi là hành tinh. Hơn nữa có bốn hành tinh lùn khác được biết đến là: Ceres, Eris, Haumea, Makemake.

Năm 1930 khi các nhà thiên văn học phát hiện ra sao Diêm Vương nó được mong đợi là to hơn sao Thủy nhưng đến năm 1978 khi các nhà thiên văn phát hiện ra mặt trăng - Charon của nó đã giúp các nhà thiên văn đo được chính xác khối lượng của sao Diêm Vương và thấy sao Diêm Vương chỉ bằng khoảng 1/20 khối lượng của sao Thủy. Thực tế là sao Diêm Vương có "thân hình" rất nhỏ với bán kính chỉ gần 1207 km, tức là bằng 1/5 so với bán kính 6.371 km của Trái Đất chúng ta.

Vậy hiện hệ mặt trời chỉ còn lại 8 hành tinh đó là : Mặt Trời, Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương.

Những điều có thể bạn chưa biết về sao Diêm Vương

Những điều bạn chưa biết về sao Diêm Vương

Những điều bạn chưa biết về sao Diêm Vương

Sao Diêm Vương nằm cách xa Mặt trời hơn 40 lần so với khoảng cách từ Mặt trời đến Trái đất. Dù vậy, Sao Diêm Vương vẫn còn đủ nhiệt phóng xạ sót lại từ lúc nó hình thành để giữ nước lỏng. Hành tinh này hình thành cách đây 4,6 tỷ năm.

Sao Diêm Vương được đặt tên bởi cô bé Venetia Burney, 11 tuổi, người Anh. Cô bé là người đầu tiên gợi ý nên đặt tên hành tinh mới là Pluto - vị thần cai quản địa ngục (tức thần Hades của người Hy Lạp). 

Sao Diêm Vương được phát hiện lần đầu tiên và mang danh hiệu "hành tinh" vào năm 1930, tuy nhiên, nó đã nhanh chóng bị tước đi tên gọi này và được nhắc với cái tên là "hành tinh lùn" kể từ sau cuộc họp của hơn 3000 nhà thiên văn và khoa học thuộc Hiệp hội Thiên văn quốc tế (IAU) tại Praha, CH Séc vào tháng 8/2006.

Khi sao Diêm Vương được phát hiện vào năm 1930, nó ban đầu được cho rằng lớn hơn sao Thủy và có thể vượt cả Trái đất. Giờ đây giới thiên văn biết được nó chỉ có bề ngang khoảng 2.352 km, nhỏ hơn trái đất đến 20%.

Chiều ngày 13/7/2015 theo giờ New York (khoảng 3h sáng ngày 14/7 theo giờ Việt Nam), tàu vũ trụ New Horizons (Chân Trời Mới) của Cơ quan Hàng không & Vũ trụ Mỹ ( NASA ) là tàu thăm dò đầu tiên nghiên cứu sao Diêm Vương.

Sao Diêm Vương có quỹ đạo ê-líp dẹt bất thường "Quỹ đạo mất trật tự", không giống như 8 hành tinh trong hệ mặt trời. Trung bình sao Diêm Vương sẽ phải mất đến 248 năm để hoàn thành quỹ đạo dài 5,87 tỉ km xung quanh sao trung tâm. 

Cứ sau vài năm di chuyển, quỹ đạo bất thường của sao Diêm Vương sẽ cắt sao Hải Vương. Điều đó khiến sao Diêm Vương ở gần Trái đất so với sao Hải Vương, hành tinh thứ 8 tính từ mặt trời. Nhưng 2 hành tinh này sẽ không bao giờ va vào nhau dù quỹ đạo hay trùng lặp.

Vì ở quá xa mặt trời, sao Diêm Vương là một trong những nơi lạnh lẽo nhất trong hệ mặt trời, với nhiệt độ bề mặt luôn giữ ở mức -225 độ C. Bề mặt của nó được bao phủ thường xuyên bởi băng nitơ. Khi nhìn ở khoảng cách đủ gần, bề mặt hành tinh lùn có thể biến thành những núi băng đầy khí lạnh, phía dưới lòng đất cũng có thể đang hiện diện một đại dương khổng lồ.

Sao Diêm Vương có 4 mặt trăng: Charon, Nix, Hydra và một vệ tinh nhỏ xíu mới được phát hiện gần đây được đặt tên là P4. Một số nhà thiên văn học cho rằng sao Diêm Vương và Charon là một cặp hành tinh lùn, hay còn gọi là hệ nhị phân.

Dù sao Diêm Vương nhỏ hơn cả mặt trăng của trái đất, hành tinh lùn kỳ quái này cũng xoay xở để giữ được một khí quyển mỏng manh "khí quyển trong suốt", cấu tạo chủ yếu từ ni-tơ, mê-tan và CO, dày khoảng 3.000 km.

Ngày 16/11/2016 trên chuyên san khoa học Nature công bố: Đã phát hiện ra bên dưới bề mặt đóng băng của sao Diêm Vương có nước ngầm bởi các nhà khoa học. Đại dương của Sao Diêm Vương ngập đầy băng và sâu khoảng 100 km, nằm dưới bề mặt bằng băng của hành tinh này 150 đến 200 km, Reuters dẫn lời Francis Nimmo, nhà khoa học về hành tinh của Đại học California Santa Cruz, nói.