Tháng 12 âm lịch cuối năm thường được gọi là tháng Chạp hay tháng Củ Mật. Nguyên nhân vì sao lại gọi là tháng Củ Mật không phải ai cũng biết, Bài viết dưới đây sẽ giải đáp thắc mắc cho bạn vì sao lại có tên gọi tháng Củ Mật.

1. Tháng 12 Âm lịch còn được gọi là tháng Chạp

Tháng 12 Âm lịch còn được gọi là tháng Chạp

Tháng 12 Âm lịch còn được gọi là tháng Chạp

Chúng ta thường có thói quen gọi tháng 12 Âm lịch là tháng Chạp đây thực ra là một cái tên bắt nguồn từ tiếng Hán. Việt Nam chúng ta từng có giai đoạn chịu đô hộ của người Trung Quốc tới 1.000 năm nên văn hóa cũng mang ảnh hưởng không nhỏ.

Người Trung Quốc xưa gọi tháng 12 âm lịch là tháng Quý đông (tháng cuối mùa đông), nhưng còn một cái tên khác là "Lạp nguyệt". 

Chữ "lạp" có xuất xứ từ thịt, vì từ thời xưa người Trung Quốc đã thích ướp thịt khô vào dịp mùa đông để dành ăn quanh năm. Việc ướp thịt rộ lên vào tháng 12, và đó là lý do vì sao người Trung Quốc gọi đây là Lạp nguyệt.

Lạp cũng là lễ tế cuối năm của người Trung Quốc. Từ thời nhà Chu, tháng 12 là dịp nhà vua nghỉ ngơi săn bắn, còn đặt lệ: lễ tế tất niên gọi là "đại lạp".

Trong Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt do Nguyễn Tài Cẩn biên soạn, chính từ 2 chữ "Lạp nguyệt" này, người Việt đã đọc chệch từ Lạp thành Chạp. Tương tự là tháng Giêng, bắt nguồn từ hai chữ "Chinh nguyệt".

Tháng Chạp – thời điểm cận Tết Nguyên đán, người Trung Hoa và người Việt thường đi thăm mộ tổ tiên, mời tổ tiên về ăn Tết cùng gia đình. Nhiều dòng họ mang cả con cháu đi lễ mộ cùng để chỉ dẫn về phần mộ và nói về vai vế, công lao của người trong mộ đối với dòng họ để con cháu biết ơn, cung kính tổ tiên.

2. Vì sao tháng 12 âm lịch được gọi là tháng củ mật?

Vì sao tháng 12 âm lịch được gọi là tháng củ mật?

Vì sao tháng 12 âm lịch được gọi là tháng củ mật?

Một cái tên khác chúng ta vẫn thường nghe về tháng 12 âm lịch, đó là từ "củ mật". Bạn có để ý rằng vào tháng Chạp, chúng ta đều được nghe đi nghe lại câu “tháng củ mật – cẩn thận cửa nẻo”. Thực ra, chẳng có củ nào tên là mật cả. Nguồn gốc của cái tên này thực chất là từ Hán Việt.

Trong đó, "Củ" có nghĩa là đốc trách, xem xét. Người xưa thường nói "củ sát" - tức là kiểm soát theo cách nói ngày nay. Còn "mật" được dùng trong "cẩn mật", ý chỉ sự kín đáo, không để lộ. 

Vậy, "củ mật" ở đây mang nghĩa "củ sát cẩn mật" - kiểm soát cẩn thận. Tháng cuối năm là thời điểm dễ xảy ra trộm cắp nhất, vì ai cũng bận túi bụi, thường xuyên mệt mỏi và trở nên mất cảnh giác, dễ trở thành mục tiêu "nhập nha" cho kẻ trộm. 

Vậy nên vào thời xưa, quan lại các cấp cứ đến tháng Chạp là nhắc nhở người dân phải cẩn thận đề phòng, tăng cường "củ mật" để ngăn ngừa trộm cắp.

Tháng 12 Âm lịch được gọi là “tháng củ mật” ý là nhắc nhở nhau cẩn thận, bởi, đây là thời điểm gần Tết, ai cũng cố gắng thu gom tiền bạc, thu tiền nợ về sau một năm làm ăn chăm chỉ. Không những thế, có quá nhiều việc tất bật phải lo lắng từ việc sắp xếp, lau dọn nhà cửa đến kinh doanh nên thường trong tâm trạng bất an, mệt mỏi.

Những kẻ xấu biết được điều này nên cố gắng rình mò để trộm cắp để mong có được cái Tết no ấm như người giàu. Thời điểm này, chỉ cần xong được việc là nhiều người sẵn sàng buông hết tất cả để ngủ ngon lành, thậm chí đôi khi còn quên khóa cổng, khóa cửa, thu dọn đồ đạc…

Ngoài ra, thời tiết cuối năm thường hanh khô, trời rét sinh khí thường cạn kiệt dễ gây hỏa hoạn, cháy nổ.

Chính vì thế vào thời xưa, quan lại các cấp cứ đến tháng Chạp là nhắc nhở người dân phải cẩn thận đề phòng, tăng cường “củ mật” để ngăn ngừa trộm cắp.

Bên cạnh đó, “tháng củ mật” cũng là tháng nhiều người quan niệm rằng hay gặp xui xẻo, hay bị “tai bay vạ gió”.

Theo đó, trong tháng 12 âm lịch, nhất là những ngày giáp Tết, mọi người thường hối hả bận rộn hơn. Hầu hết ai cũng có công việc, phải đi lại thường thường xuyên. Ngoài giải quyết công việc còn khách đến nhà chơi nên thường gây nên trạng thái mệt mỏi, căng thẳng, buồn ngủ. Đây cũng là thời điểm tiệc tùng gia tăng, uống nhiều rượu bia dễ gây tai nạn…

Để tránh cảnh mất mát tiền của ngày cuối năm, cần nâng cao cảnh giác, không mang theo nhiều tài sản có giá trị, không nên để ví, điện thoại… ở những nơi dễ nhìn thấy, dễ lấy được.

Khi đi ra ngoài đường với xe máy nên gửi xe, không nên dựng xe mà không có người trông coi. Ngoài ra, khóa càng cẩn thận hoặc gắn các thiết bị chống trộm như hệ thống khóa mã số bằng điện tử, khóa chân chống…

Khi cả gia đình về quê hay đi chơi cần kiểm tra và khóa kỹ lưỡng các lối ra vào trong nhà, nhờ hàng xóm trông nom giúp…

Trong tháng này để làm việc được thuận lợi, may mắn mọi người cũng nên lưu ‎ý một số ngày. Theo các chuyên gia phong thủy, khi tiến hành các công việc trong tháng củ mật này nên tránh những ngày được dân gian cho là xấu, đại kỵ như các tháng khác.

Đó là những ngày 3, 5, 7, 13, 18, 22, 27. Đây được coi là những ngày Tam nương, rất xấu. Dù chưa có những nghiên cứu chính thức nhưng tín ngưỡng dân gian lâu đời nên chúng ta cũng cần tránh, kiêng để lành.

Vào những ngày này chúng ta nên tránh những điểm khởi đầu và kết thúc một công việc quan trọng với cuộc đời, sự nghiệp.