Tử Cấm Thành hay Cố Cung, là cung điện đồ sộ của các vua thời nhà Minh và nhà Thanh (Trung Quốc). Nằm ở trung tâm thành phố Bắc Kinh ngày nay. Tồn tại suôt 600 năm và trải qua hơn 200 trận động đất lớn nhỏ nhưng Tử Cấm Thành vẫn đứng vững. Vì sao lại như vậy? Cùng hoivisao tìm hiểu nhé.

Vì sao Tử Cấm Thành không chịu tác động của động đất?

Vì sao Tử Cấm Thành không chịu tác động của động đất?

Vì sao Tử Cấm Thành không chịu tác động của động đất?

Điểm hấp dẫn hàng đầu ở Tử Cấm Thành chính là ở kiến trúc vô cùng độc đáo. Hiếm có công trình hàng ngàn năm nào được thiết kế đặc biệt như Tử Cấm Thành, với khả năng chống chọi được những trận động đất lớn nhỏ mà không hề hấn gì.

Chính điều khác biệt đó đã thu hút một lượng lớn nhà nghiên cứu trên thế giới đặt chân đến Bắc Kinh để tìm hiểu sâu hơn về bí ẩn kiến trúc này. Và các kiến trúc sư ngày nay phải ngã mũ cúi đầu các bậc cổ nhân xây dựng xa xưa khi khám phá ra “đấu củng” - chìa khóa giúp giữ vững kết cấu của Tử Cấm Thành.

Theo các chuyên gia, bí mật giúp Tử Cấm Thành đứng vững trước hơn 200 trận động đất là ở thiết kế mái gỗ. Các chuyên gia đã phát hiện từ năm 500 TCN, kỹ sư Trung Quốc đã sáng tạo ra một loại hình cấu trúc có khả năng chống thiên tai với nhiều khung gỗ hình chữ nhật gọi là “đấu củng” (dougoung).

Đấu củng -chìa khóa giúp khối kiến trúc đồ sộ bền vững qua thời gian

Đấu củng -chìa khóa giúp khối kiến trúc đồ sộ bền vững qua thời gian

Đấu củng là một loại kết cấu mái theo kỹ thuật chồng rường. Đấu củng vừa có tác dụng giúp mở rộng diện tích hiên nhà, vừa có khả năng chịu lực tốt và đồng thời cũng đóng vai trò như một chi tiết để tô điểm, trang trí cho những cung điện ở Tử Cấm Thành. Đấu củng có khả năng làm giảm tác động của các trận động đất lên các tòa nhà, làm giảm thiểu thiệt hại cho các công trình xây dựng khi bị động đất.

Kỹ thuật chồng rường

Kỹ thuật chồng rường

Đấu củng thường nằm ở vị trí dưới mái hiên và mái nhà. Dù không dùng bất cứ một loại keo dính nào nhưng việc lắp đặt các thanh gỗ theo đúng khuôn, ăn khớp nhịp nhàng nên dù động đất xảy ra, kết cấu này luôn giữ vững cố định mái và khung nhà.

Theo nhiều tư liệu nghiên cứu, đấu củng đã được tạo ra và được sử dụng rộng rãi từ thời Xuân Thu (khoảng năm 770 - 476 trước Công nguyên). Bằng cách lắp ghép nhiều khung gỗ hình chữ nhật, đấu củng có thể chuyển trọng lượng cực kỳ lớn của mái vào các cột đỡ, và giúp kiến trúc đứng vững, không bị rung chuyển khi gặp động đất.

Xà và cột là cấu trúc cốt lõi của tất cả các công trình bên trong Tử Cấm Thành

Xà và cột là cấu trúc cốt lõi của tất cả các công trình bên trong Tử Cấm Thành

Nhờ kết cấu đặc biệt này đã giúp Tử Cấm Thành trụ vững trước 200 trận động đất trong suốt lịch sử 600 năm, trong đó trận động đất dữ dội nhất từng được ghi nhận có cường độ 9,5 độ richter.

Một đấu củng trong các kiến trúc bình thường

Một đấu củng trong các kiến trúc bình thường

Khi đưa ra kết luận này, nhiều nhà nghiên cứu, kiến trúc sư đã không tin, chỉ nhờ “đấu củng” mà có thể khiến cả Tử Cấm Thành đứng vững suốt 600 năm như vậy. Để chứng minh điều này, những người thợ mộc chuyên nghiệp đã xây dựng một mô hình nhà độc đáo mô phỏng theo cấu trúc của Tử Cấm Thành.

Phục dựng đấu củng theo cách truyền thống

Cụ thể, các chuyên gia và những người thợ mộc đã xây dựng một mô hình nhà có kết cấu đấu củng ngay bên trên mặt của chiếc bàn rung. Để đánh giá chính xác về kiến trúc cổ này, họ đã xây dựng các chi tiết rất tỉ mỉ và theo cách truyền thống nhất, tất cả vật liệu bằng gỗ, thợ đẽo mài bằng tay. Theo đó, tỷ lệ mô phỏng là 1/5 so với kích thước ban đầu.

Sau đó, hệ thống mô phỏng các trận động được tác động lên ngôi nhà để kiểm tra sự chịu lực của kiến trúc được xây theo cách truyền thống. Trên cả mong đợi, kiến trúc xây dựng có 1-0-2 này có thể chịu được cường độ của trận động đất lên tới 10,1 độ Richter (trận động đất lớn nhất đo được trong lịch sử là 9,5 độ Richter) mà không hề đổ xuống, khung và mái nhà vẫn đứng vững như chưa có gì xảy ra. 

Qua đây mới thấy rằng, con người của hơn 2.500 trước đã tài trí và khéo léo vô cùng khi tìm tòi và đưa ra các giải pháp để chống chọi với thiên nhiên, hơn hẳn những ứng dụng tiên tiến ngày nay.